U heeft last van verschillende klachten en u vermoedt, of iemand heeft tegen u gezegd, dat u misschien coeliakie heeft. Het hebben van coeliakie houdt in dat u bepaalde eiwitten, zogenaamde gluten, niet goed kunt verdragen. Deze gluten zitten bijvoorbeeld in tarwe, rogge en gerst. Coeliakie leidt o.a. tot chronische darmklachten, zoals diarree en verstopping. Bij gezondheidsklachten is het altijd raadzaam naar uw arts te gaan.
Net zoals er zoveel thuis/zelftesten zijn, bestaan er ook zelftesten voor coeliakie. Hiermee kunt uzelf, of andere leden van de familie, testen op coeliakie. Via internet zijn twee zelftesten verkrijgbaar: de ‘Coeliatest®’ van Sanelco (www.coeliatest.nl) en de ‘Gluten-Check®’ van Dutch Diagnostics (www.gluten-check.nl). Door middel van een vingerprik neemt u een klein beetje bloed af. Dit controleert u op de aanwezigheid van zogenaamde anti-tTG antistoffen, die een aanwijzing kunnen zijn voor het hebben van coeliakie. Als de test positief is, wordt alsnog aanbevolen om een biopt (= verwijdering van weefsel voor medisch onderzoek) van de dunne darm te laten nemen. De uitslag van de test zegt dus niets over de ernst van de ziekte. De zelftest wordt meestal niet vergoedt door uw verzekering.
Zelf testen of naar een (huis-)arts?
De NCV wil mensen goed voorlichten over het testen op coeliakie. De NCV adviseert haar leden om zich te laten testen via een arts. Ziekte en omgaan met ziekte brengt vragen en keuze’s met zich mee waar een arts juist bij van dienst kan zijn. Tegelijkertijd realiseren wij ons dat zelftesten niet meer weg te denken zijn in de manier waarop mensen zo zelfstandig mogelijk wensen om te gaan met zorg en hun eigen gezondheid. Het stimuleren – mede ingezet door de overheid- van zelfredzaamheid en zelfmanagement als het gaat om ziekte brengt dat onlosmakelijk met zich mee Met de voorlichting die u hierbij aantreft kan iedereen voor zichzelf een passende keuze maken: zelf testen of testen bij een arts. Hieronder geven we de verschillen tussen deze verschillende manieren van testen.
Naar de arts
Een arts is opgeleid om een diagnose te kunnen stellen. In overleg met uw arts kunt u doorverwezen worden naar een Maag-Darm-Leverarts voor verder onderzoek en naar een diëtist voor begeleiding van het glutenvrije dieet. Om tot een diagnose te komen stelt de arts vragenen in geval van twijfel laat de arts bloed onderzoeken op coeliakie.
Voordelen
- U bent direct aan het goede adres voor een doorverwijzing, als dat nodig is.
- Uw verzekering betaalt de arts en de kosten van een test.
- Laboratoriumonderzoek staat onder permanente kwaliteitscontrole. Dit geeft de meeste garantie op een correcte uitslag, dat wil zeggen dat de uitslag niet onterecht positief of negatief is.
- U kunt met uw arts praten over wat de uitslag met u doet en de gevolgen bespreken.
Nadelen
- Ervaring leert helaas dat niet elke arts bereid is aan uw verzoek tot testen mee te werken.
Zelf een bloedtest uitvoeren
Met een zelftest kunt u uzelf testen op coeliakie. De meeste zelftesten koopt u via internet of via de apotheek.
Voordelen
- Een zelftest is eenvoudig en kunt u in uw eigen tijd doen.
Nadelen
- De uitslag van een zelftest is positief of negatief. Als de test aangeeft dat u coeliakie heeft (positief) dan is het verstandig om doorverwezen te worden naar een Maag-Darm-Leverarts voor verder onderzoek. Helaas is de uitslag van de anti-tTG-test niet bij alle mensen die coeliakie hebben positief. Voor die mensen is er een andere, meer gespecialiseerde, bloedtest die alleen een arts kan aanvragen. Als de test negatief is en u heeft toch duidelijke klachten, kan het dus zijn dat een aanvullende test nodig is.(Belangrijk: begin niet aan een glutenvrij dieet zonder een duidelijke uitslag!)
- Als de uitslag u doet schrikken, kan het vervelend zijn om er alleen voor te staan.
- Uw verzekering vergoedt een zelftest meestal niet.
Aandachtspunten
U staat voor de keus: zelf testen of via de dokter laten testen? Lees nog even de volgende aandachtspunten door.
De verschillende leveranciers van testen vermelden het volgende op de website of in de bijsluiter:
- Het niet volgen van de aanwijzingen in de bijsluiter van de test kan leiden tot foute testuitslagen.
- Alle onderdelen van de test zijn voor éénmalig gebruik.
- Gebruik de test niet na het verstrijken van de houdbaarheidsdatum.
- U dient pas een glutenvrij dieet te gaan volgen na overleg met uw arts.
- en zelftest vervangt een diagnose door een arts niet. Bij een verdenking op coeliakie dient u altijd contact op te nemen met uw arts.
Laatst bijgewerkt op 20 augustus 2011.