Nederlandse Coeliakie Vereniging © 2014
Glutenvrij - Wat is coeliakie?
lettergrootte: a a a

Ledenvoordeel

 

  • Welkomstpakket
  • 4x per jaar Glutenvrij Magazine
  • Toegang tot de hele site
  • Exclusieve kortingen met ledenpas
  • en nog veel meer ...

 

Word nu lid

 
Interesse in glutenvrije producten, horecagelegenheden of vakantie adressen? Klik hier!
 

DiŽtisten Netwerk

Op zoek naar een diŽtist? Klik hier voor het actuele overzicht van diŽtisten die lid zijn van het Goed Glutenvrij netwerk.

 

Exclusieve kortingen met de NCV ledenpas

Actueel aanbod

Wat is coeliakie?

Heeft u zelf coeliakie (spreek uit: seu-lia-kŪe), heeft uw kind coeliakie, of kent u iemand met coeliakie? Dan weet u vast al dat het te maken heeft met gluten en met darmen. Maar wat zijn gluten? Wat doen ze met de darmen? En kan coeliakie nog overgaan?

Coeliakie en glutensensitiviteit

Iemand met coeliakie kan niet tegen gluten, en daarom wordt coeliakie ook vaak glutenintolerantie genoemd. Gluten is een eiwit dat van nature voorkomt in tarwe, rogge, gerst, spelt en khorasan tarwe (ook wel bekend als kamut ®). Gluten zit ook in producten die van deze granen zijn gemaakt. Denk aan brood, crackers, pizza, pasta, paneermeel, koek, cake en taart. Het zit ook verstopt in producten waar je het niet direct in verwacht. Bijvoorbeeld in de ingrediŽnten van soepen (bindmiddel, vermicelli of vlees), in sauzen, sommige snoepjes, ijssoorten en bier. Haver is vaak gecontamineerd (besmet) en daardoor ook niet zonder meer veilig te gebruiken in een glutenvrij dieet, lees hier meer over haver.

Voedsel met gluten zorgt bij mensen met coeliakie voor een beschadiging van het slijmvlies van de dunne darm. Daardoor kan de darm zijn werk niet goed doen.

Artsen en onderzoekers zijn het er over eens dat er ook mensen zijn bij wie geen coeliakie kan worden aangetoond, maar die wel goed reageren op een glutenvrij dieet. Daar is de verzamelnaam glutensensitiviteit voor bedacht. Als alle andere darmaandoeningen uitgesloten zijn dan zou je last kunnen hebben van glutensensitiviteit. Dit kun je alleen nog maar aantonen door - begeleid - eerst 6 weken een strikt glutenvrij dieet te volgen en dan opnieuw gluten te eten. Men kijkt dan naar de klachten in beide perioden. Onderzoeken zijn wereldwijd bezig om een diagnosemiddel te vinden. Het kan ook zijn dat het namelijk niet aan het eiwit gluten in granen ligt, maar aan een ander eiwit of een ander stofje in tarwe of graan. En misschien zijn de biopten van mensen bij wie geen coeliakie werd aangetoond verkeerd geÔnterpreteerd en is het toch coeliakie. Het interpreteren van biopten blijft mensenwerk. Eigenlijk weten we dus nog niet precies wat glutensensitiviteit (non celiac glutensensitivity) is. Dit zal in de toekomst met meer onderzoek duidelijk gaan worden.

Leestip: Alle zin en onzin over gluten, coeliakie en Ďglutenallergieí op een rijtje.

Dunne darm

Een gezonde dunne darm heeft aan de binnenkant darmplooien met daarop darmvlokken. Door de plooien en de vlokken is er een groot oppervlak voor voedselopname. Bij iemand met coeliakie ontstaan door het eten van gluten ontstekingsreacties in het darmslijmvlies. De darmvlokken gaan daardoor kapot. Bij langdurige schade aan het darmslijmvlies worden belangrijke voedingsstoffen niet meer goed opgenomen. Met alle gevolgen van dien.

Ziek zijn

Iemand die ziek is door het eten van gluten kan last hebben van diarree, maar ook van verstopping. Van gewichtsverlies, maar ook van overgewicht. De ziekteverschijnselen verschillen per persoon en zijn niet altijd direct te koppelen aan het maag-darmkanaal. Denk bijvoorbeeld aan depressie, bloedarmoede en botontkalking. Soms worden ziekteverschijnselen verward met het prikkelbaar darmsyndroom (PDS) of een tarweallergie. Of zelfs met stress of ouderdom.

De eerste verschijnselen van coeliakie treden bij babyís vaak op als ze voor het eerst gluten krijgen. Meestal is dat vanaf de zesde maand, als ze hun eerst broodkorst of pap op basis van tarwebloem krijgen. Bij volwassenen kunnen de verschijnselen schijnbaar uit het niets optreden. Vaak blijkt dan echter dat er al jaren sprake is van vage klachten.

Beter worden

Hoe eerder coeliakie wordt herkend, hoe beter de dunne darm kan herstellen. Daar is wel een strikt glutenvrij dieet voor nodig. Elk spoortje van gluten beschadigt de darm opnieuw. Coeliakie heb je levenslang.

Sommige mensen hebben al zo lang een beschadigde darm, dat deze niet meer kan herstellen. Dat heet Ďrefractaire coeliakieí. Een glutenvrij dieet werkt dan niet meer. En er is een verhoogd risico op kanker.

Coeliakie en andere ziekten

Coeliakie is een auto-immuunziekte. Dat betekent dat je antistoffen maakt tegen je eigen weefsels. Coeliakie komt nogal eens voor in relatie met andere auto-immuunziekten, zoals suikerziekte type 1 en schildklierafwijkingen. Alhoewel geen auto-immuunziekte, komt ook lactose-intolerantie geregeld voor bij mensen met coeliakie. Dat geldt ook voor botontkalking. Coeliakie is een veel voorkomende aandoening bij mensen met het syndroom van Down, het syndroom van Turner en het syndroom van Williams. Meer weten? Klik hier.

Huisarts

Denkt u dat u of uw kind misschien wel coeliakie heeft? Ga dan naar uw huisarts. Begin niet met een glutenvrij dieet voordat een arts heeft vastgesteld of er sprake is van coeliakie. Zie ook Diagnose.

Voor uitgebreide informatie raadpleeg de algemene folder van de NCV.

Coeliakie op begrijpelijk wijze uitgeld in het engels - English explanation of Celiac Disease in 5 minutes

Laatst bijgewerkt op 13 april 2014