Alles voor een glutenvrij leven.
Menu

« Terug

Besmetting met herpesvirus biedt mogelijk bescherming tegen ontstaan van coeliakie

Klachten diagnose coeliakie.jpg29 februari 2016

‘De prevalentie van coeliakie is de laatste vijftig jaar snel toegenomen, wel met een factor 4. Dit wordt gezien als een werkelijke stijging, niet als het gevolg van verbeterde diagnostiek. Gegeven de snelheid waarmee de ziekte is toegenomen, kan dit nauwelijks worden toegeschreven aan genetische factoren. Omgevingsfactoren in de jonge leeftijd, zoals het aantal opgelopen infecties, zouden een rol kunnen spelen.’ Dat was een van de uitgangspunten van een onderzoeksgroep van het Rotterdamse Erasmus MC in het kader van Generation R.

Generation R is een langlopend onderzoek naar de groei, de ontwikkeling en de gezondheid van tienduizend Rotterdamse kinderen, geboren tussen 2002 en 2006, die samen met hun moeders worden gevolgd vanaf hun geboorte tot de jongvolwassen leeftijd.

Het tweede uitgangspunt was dat herpesvirussen hoogstbesmettelijk en alomtegenwoordig zijn (hoewel doorgaans niet ziekmakend), waaronder het Epstein-Barr virus (EBV), het Cytomegalovirus (CMV) en het Herpes Simplex virus type 1 (HSV-1). Maar de leeftijd waarop kinderen voor het eerst besmet raken met deze virussen wordt, in de Westerse wereld, steeds hoger.

Beide uitgangspunten samen leidden tot de onderzoeksvraag: hebben infecties met deze herpesvirussen op jonge leeftijd mogelijk een beschermende rol bij het al dan niet ontstaan van coeliakie?

Van bijna 4500 kinderen werd het gehalte aan antistoffen tegen transglutaminase type 2 (TG2A) gemeten, een van de ‘biomarkers’ die kan duiden op coeliakie, waarbij minder dan 7 eenheden per milliliter serum (< 7 U/ml) negatief is, 7 tot 70 eenheden (≥ 7-70 U/ml) als positief wordt beschouwd en meer dan 70 eenheden (≥ 70 U/ml) sterk positief. 59 van alle kinderen (1,3 procent) waren TGA2-positief, van wie 31 (53 procent) sterk positief (dus ‘onder sterke verdenking’ van coeliakie).

Bij alle 4500 kinderen werd ook vastgesteld of zij besmet waren met een van de drie in het onderzoek betrokken herpesvirussen. 38 procent bleek geïnfecteerd met CMV, 51 procent met EBV en 20 procent met HSV-1. Van alle kinderen was 29 procent negatief voor alle drie virussen, 39 procent was positief voor één van de virussen en 32 procent positief voor ten minste twee virussen.

Vergeleek men de ‘infectiegraad’ met het gehalte antistoffen, dan bleek dat deze omgekeerd evenredig waren. Kinderen met een sterk positieve concentratie van TG2A (≥ 70 U/ml) waren minder vaak geïnfecteerd met CMV, en met welk van de drie herpesvirussen dan ook, dan kinderen met een negatieve concetratie (≤ 7 U/ml). Bovendien waren de kinderen met een sterk positieve concentratie van TG2A minder vaak besmet met twee of meer virussen dan kinderen die negatief testten voor TG2A.

Conclusie van het onderzoek: zowel CMV-infectie alleen als de combinatie van CMV, EBV en/of HSV-1-infecties zijn ongekeerd evenredig aan een sterk positieve test voor TG2A. ‘Dit kan duiden op een beschermend effect van herpesvirusinfecties bij het ontstaan van coeliakie-autoimmuniteit’.

* NB. De uitkomst van dit onderzoek lijkt haaks te staan op een eveneens omvangrijk Noors onderzoek, waarin de conclusie werd getrokken dat veel infecties op jonge leeftijd de kans op het ontstaan van coeliakie juist zou vergroten. Kinderen met meer dan tien gevallen van infectieziekten voordat zij de leeftijd van 18 maanden bereiken, lopen volgens de Noorse onderzoekers een aanmerkelijk groter risico  dan kinderen met minder dan vier infectieziekten in dezelfde levensfase. Het verschil is wel dat in het Rotterdamse onderzoek uitsluitend herpesinfecties in beschouwing werden genomen, terwijl het Noorse onderzoek zich richtte op infecties van de luchtwegen en de darmen.

Herpesvirus Infections and Transglutaminase type 2 Antibody Positivity in Childhood: The Generation R Study.

Jansen, Michelle A.E.; van den Heuvel, Diana; van der Zwet, Kirsten V.M.; Jaddoe, Vincent W.V.; Hofman, Albert; Escher, Johanna C.; Fraaij, Pieter L.A.; Hooijkaas, Herbert; van Zelm, Menno C.; Moll, Henriette A.

JPGN Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition. DOI: 10.1097/MPG.0000000000001163

Naar de website voor het originele artikel

« Terug

Uitgelicht

Vormen van coeliakie

Glutenallergie, -intolerantie, -sensitiviteit of coeliakie?

Lees meer over 'Glutenallergie, -intolerantie, -sensitiviteit of coeliakie?'
Symptomen en klachten

Symptomen en klachten bij coeliakie

Lees meer over 'Symptomen en klachten bij coeliakie'
Erfelijkheid

Is coeliakie erfelijk?

Lees meer over 'Is coeliakie erfelijk?'
Diagnose

Waarom is een diagnose zo belangrijk?

Lees meer over 'Waarom is een diagnose zo belangrijk?'

Uitgelicht

Gezond glutenvrij

Wat kan ik wel en wat kan ik niet eten?

Lees meer over 'Wat kan ik wel en wat kan ik niet eten?'
Veilig glutenvrij

Producten met het Crossed Grain keurmerk

Lees meer over 'Producten met het Crossed Grain keurmerk'
Productgroepen

Granen en alternatieven

Lees meer over 'Granen en alternatieven'
Gluten in non-food

Gluten in knutselmaterialen

Lees meer over 'Gluten in knutselmaterialen'

Uitgelicht

Recept van de maand

Vegetarische pastasalade

Lees meer over 'Vegetarische pastasalade'
Veelgestelde vraag

Welke broodbakmachine kan ik het beste kopen?

Lees meer over 'Welke broodbakmachine kan ik het beste kopen?'
Bakworkshop

Wil je ook glutenvrij leren bakken?

Lees meer over 'Wil je ook glutenvrij leren bakken?'
Keukeninrichting

Hoe houd je je keuken glutenvrij?

Lees meer over 'Hoe houd je je keuken glutenvrij?'

Uitgelicht

Op kamp

Goed voorbereid op kamp

Lees meer over 'Goed voorbereid op kamp'
Op de middelbare school

Glutenvrij eten als je naar de middelbare school gaat

Lees meer over 'Glutenvrij eten als je naar de middelbare school gaat'
Glutenvrij als student

Leven met kleine beurs

Lees meer over 'Leven met kleine beurs'
Veelgestelde vraag

Kan ik uit hetzelfde glas drinken van iemand die gluten heeft gegeten?

Lees meer over 'Kan ik uit hetzelfde glas drinken van iemand die gluten heeft gegeten?'