Volg ons

AOECS Conferentie in Amsterdam

3 september 2013

Van 5 tot en met 8 september wordt in het Koninklijk Instituut voor de Tropen in Amsterdam het jaarcongres gehouden van de Association of European Coeliac Societies.

PERSBERICHT

Europese Conferentie in Amsterdam over ‘Nederlands minst bekende volksziekte’

(met aandacht voor glutenvrij; de behandeling voor auto immuunaandoening, maar ook de nieuwste voedselhype)

Amsterdam/Leiden/Naarden, 2 september 2013

Van 5 tot en met 8 september wordt in het Koninklijk Instituut voor de Tropen in Amsterdam het jaarcongres gehouden van de Association of European Coeliac Societies. Het valt samen met het 25-jarig bestaan van de AOECS, die in 1988 werd opgericht. Het congres in Nederland wordt georganiseerd door de Nederlandse Coeliakie Vereniging (NCV), samen met VUMC, LUMC en Wageningen Universiteit. De AOECS is een onafhankelijke non-profit organisatie, waarbij inmiddels 39 nationale coeliakieverenigingen in Europa zijn aangesloten.

Een van de onderdelen van het congres is een wetenschappelijke conferentie over coeliakie op vrijdag 6 september, georganiseerd door de NCV samen met het Coeliac Disease Consortium en het Leids Universitair Medisch Centrum. Deze conferentie is bedoeld voor huisartsen, kinderartsen, jeugdartsen, MDL-artsen, diëtisten en voedingsdeskundigen, en beoogt een overzicht te geven van de meest recente ontwikkelingen rond de auto-immuunziekte coeliakie. Deze geldt zeker in Nederland als de minst bekende volksziekte, waaraan in ons land honderdduizend, maar mogelijk zelfs 170.000 mensen lijden, van wie slechts een klein deel (15 procent) is gediagnosticeerd.

Daarom wordt op de conferentie aandacht besteed aan de verschillende verschijningsvormen van coeliakie, die het stellen van een adequate en snelle diagnose bemoeilijken. Nieuw zijn de inzichten in de neurologische gevolgen die de aandoening met zich kan meebrengen, maar ook de opkomst van glutensensitiviteit als aandoening. In alle gevallen is het strikt glutenvrije dieet nog altijd de enige therapie. De conferentie wordt voorgezeten door de Leidse hoogleraar en immunoloog dr. Frits Koning.

Achtergrond
‘Coeliakie, zegt u?’ De reactie is niet ongebruikelijk en ook niet onlogisch als de naam valt van de in Nederland minst bekende volksziekte. Toch is vastgesteld dat in Europa ten minste één op de 100 mensen lijdt aan deze auto-immuunziekte, waarbij een afweerreactie van het lichaam op bestanddelen van het eitwitcomplex gluten ernstige darmschade veroorzaakt. De aandoening wordt om die reden ook wel glutenintolerantie genoemd. De enige werkzame therapie is tot op heden een levenslang en zeer strikt glutenvrij dieet. Gluten komt voor in tarwe, spelt, gerst en rogge, en wordt in de voedingsindustrie in tal van producten verwerkt. Meer dan 30 procent van alle voedingsmiddelen in de supermarkt bevat gluten.

Hoewel er in Nederland dus ten minste honderdvijftigduizend mensen aan deze ernstige aandoening lijden, is in nog geen 15 procent van de gevallen medisch vastgesteld. Het stellen van de diagnose coeliakie blijft in Nederland nog meer achter dan in ons omringende landen: slechts in één op de acht gevallen. In het Verenigd Koninkrijk en in Italië bijvoorbeeld is dat in één op de vijf gevallen, in Finland in één op de vier gevallen. De diagnose is dan ook niet eenvoudig. Het betreft vaak vage klachten en ook een veelheid aan klachten. Bovendien speelt ook de cultuur een rol. Wat kan er nu gezonder zijn dan een bruine volkoren boterham?

Coeliakie kan op geen enkele grond gerekend worden tot wat wel ‘moderne welvaartsziekten’ wordt genoemd. De aandoening werd voor het eerst opmerkelijk nauwkeurig beschreven in de eerste eeuw door de Griekse arts Aretaeus van Cappadocia, die ook de naamgever was. Hij noemde de aandoening koliakos (afgeleid van het Grieks voor buik). Vorig jaar slaagde een Italiaanse onderzoeksgroep erin aan de hand van het skelet uit de eerste eeuw van een jonge vrouw in Noord-Italië vast te stellen dat zij met zeer grote waarschijnlijkheid aan coeliakie leed en dat zij in elk geval draagster was van de specifieke genen, die bij alle coeliakiepatiënten worden aangetroffen.

Toch ontwikkelt de laatste tijd glutenvrij dieet zich tot een modeverschijnsel. Glutenvrij eten, ook zonder een spoor van glutenintolerantie, wordt gezonder geacht, zonder dat daar enig bewijs voor is. In de Verenigde Staten eten naar schatting 40 miljoen mensen (min of meer) glutenvrij zonder dat daar enige medische grond voor is. Die ‘hype’ is ongetwijfeld mede aangewakkerd door de publicatie van het boek Wheat Belly van de cardioloog William Davis, die in een kruistocht tegen tarwe onder andere beweert dat door vergaande veredeling deze graansoort heden ten dage stoffen bevat die slecht zijn voor de mens.

Van een wetenschappelijke onderbouwing van die bewering is bij Davis geen sprake, maar voor de ontwikkeling van de glutenvrije markt, die sinds 2006 met 170 procent is gegroeid, kan zijn boek alleen maar een impuls zijn geweest. Glutenvrij is modern, hip – men zou er betere sportprestaties door leveren, men zou er zelfs van afvallen. Maar dat een glutenvrij dieet voor eenieder gezonder zou zijn, is op zich een volstrekt loze en wellicht ook volkomen onjuiste bewering. De hype kan bovendien ook schadelijk zijn voor een adequate diagnosestelling van coeliakie. Als het glutenvrij dieet als modeverschijnsel weer is overgewaaid, zouden mensen met werkelijke glutenintolerantie mogelijk minder of niet meer serieus worden genomen. In het ergste geval zou coeliakie worden afgedaan als ‘weer zo’n moderne onzinziekte’.

De hype moet echter los worden gezien van de aandacht uit de wetenschappelijke wereld voor het verschijnsel glutensensitiviteit of glutengevoeligheid. Er zijn mensen bij wie geen coeliakie kan worden vastgesteld, en die zich toch beter voelen bij een glutenvrij of nagenoeg glutenvrij dieet. Onderzoek naar dit fenomeen bevindt zich nog in een pril stadium. In theorie zou er sprake kunnen zijn van een vorm van ‘glutenoverbelasting’ door het wijdverbreide gebruik van dit eiwit in de voedselindustrie. Maar het verschijnsel glutensensitiviteit zou ook geheel andere oorzaken kunnen hebben.

Leids Universitair Medisch Centrum - LUMC
Vrije Universiteit Medisch Centrum - VUmc
Universiteit Wageningen - WUR
Nederlandse Coeliakie Vereniging - NCV
Association of European Coeliac Societies - AOECS

 

Deel deze pagina

Nederlandse Coeliakie Vereniging

Bezoekadres
Gooimeer 4 - 15
1411 DC Naarden  

Postadres
Postbus 5135
1410 AC Naarden

KVK nummer: 40476944

Volg ons

Voordeel voor leden

  • Welkomstpakket
  • 4x per jaar het Glutenvrij Magazine
  • Toegang tot de hele site
  • Exclusieve kortingen met onze ledenpas
  • en nog veel meer ...

MEER INFORMATIE

Meldpunt foutieve informatie allergenen

Ervaar je onvoldoende of foutieve informatie over allergenen in een product in de horeca of detailhandel dan kun je dat melden bij ons.