Alles voor een glutenvrij leven.
Menu

Follow-up bij kinderen en volwassenen

Wat is de meest ideale follow-up behandeling bij coeliakie? Daar is nog maar weinig onderzoek naar gedaan. Met als gevolg dat er nog geen richtlijnen voor bestaan. Wel zijn er aanbevelingen in de Europese richtlijn voor coeliakie. Die zijn samengevat in een checklist die je hieronder kan downloaden. De checklist bevat suggesties voor de inhoud en frequentie van de consulten.

Klein-meisje-bij-arts

Waarom is een follow-up belangrijk?

Men is het erover eens dat een follow-up om de volgende redenen van belang is:

  • Om coeliakiepatiënten regelmatig te monitoren op aanhoudende of nieuwe symptomen, het volgen van het glutenvrije dieet en eventuele complicaties. Denk aan: osteoporose, huidklachten, slechte voedingstoestand, metabole syndroom, ijzertekort, psychische en neurologische verschijnselen.
  • De follow-up is bovendien belangrijk om gerelateerde aandoeningen vroegtijdig te kunnen opsporen, bijvoorbeeld schildklieraandoeningen, diabetes en microscopische colitis.
  • Door de follow-up consulten blijven coeliakiepatiënten op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van behandeling.
  • Een follow-up biedt de mogelijkheid om andere relevante zorg aan te bieden. Zo zouden coeliakiepatiënten met hyposplenisme een pneumokokkenvaccinatie moeten krijgen. Hyposplenisme is een verslechterde functie van de milt, die aantoonbaar is via bloedtest en/of echo.
  • Periodieke medische follow-up zou gedaan moeten worden door een mdl-arts of door een andere arts met voldoende expertise op het gebied van coeliakie.
  • Het monitoren van het dieet zou gedaan moeten worden door een diëtist met expertise op het gebied van coeliakie. Vooral bij slow-responders is dit van belang om kruisbesmetting met gluten uit te kunnen sluiten of op te sporten. Bekijk hier een overzicht van gespecialiseerde diëtisten.
  • Een genormaliseerd anti-TG2 niveau tijdens de follow-up is geen garantie voor herstelde darmslijmvliezen. Het is daarom redelijk om bij volwassenen 1-2 jaar na de start van het glutenvrij dieet een follow-up biopsie te doen om de mate van genezing van het darmslijmvlies te meten. Dit is vooral belangrijk als de patiënt ouder is dan 40 jaar en bij degene die bij diagnose heftige klachten & hoge Marsh typering hadden.
  • Tijdens de follow-up is het van belang dat in de gaten wordt gehouden of de labwaardes die bij diagnose afwijkend waren, zijn genormaliseerd.
  • Het wordt aangeraden om 1e graads familieleden te monitoren door middel van serologie (bloedtest). Met iedere 3-5 jaar een herhaling.

Wie moet(en) de follow-up doen?

Niet alleen zijn de deskundigen het erover eens dat een follow-up gedaan moet worden door een mdl-arts (medische follow-up) en een diëtist (monitoren dieet). Uit een enquête blijkt dat ook patiënten de voorkeur geven aan deze combinatie. Dit is anders dan de praktijk: uit een groot bevolkingsonderzoek bleek dat 56% van de consulten door een huisarts wordt gedaan, en 39% door mdl-artsen. In onze visie zouden huisartsen prima de verantwoordelijkheid van de follow-up op zich kunnen nemen, mits ze voldoende expertise op het gebied van coeliakie hebben.

Checklist voor follow-up

De hieronder te downloaden checklists bevatten suggesties voor de inhoud en frequentie van de consulten.

Download hier de follow-up checklist voor volwassenen

Download hier de follow-upchecklist voor kinderen

Bron checklist volwassenen: Al-Toma A, Volta U, Auricchio R, Castillejo G, Sanders DS, Cellier C, et al. European Society for the Study of Coeliac Disease (ESsCD) guideline for coeliac disease and other gluten-related disorders. United European Gastroenterol J. 2019;7(5):583-613.

Bron checklist kinderen: Husby S, Koletzko S, Korponay-Szabo IR, Kurppa K, Mearin ML, Ribes-Koninckx C, et al. European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition guidelines for the diagnosis of coeliac disease 2020. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2020;70(1):141-56

Verder lezen

  • Proefschrift Margreet Wessels: Wessels MM.
    Enhanced monitoring and screening in pediatric coeliac disease. Proefschrift 2019. ISBN 9789081703628

 

Uitgelicht

Vormen van coeliakie

Glutenallergie, -intolerantie, -sensitiviteit of coeliakie?

Lees meer over 'Glutenallergie, -intolerantie, -sensitiviteit of coeliakie?'
Symptomen en klachten

Symptomen en klachten bij coeliakie

Lees meer over 'Symptomen en klachten bij coeliakie'
Erfelijkheid

Is coeliakie erfelijk?

Lees meer over 'Is coeliakie erfelijk?'
Diagnose

Waarom is een diagnose zo belangrijk?

Lees meer over 'Waarom is een diagnose zo belangrijk?'

Uitgelicht

Gezond glutenvrij

Wat kan ik wel en wat kan ik niet eten?

Lees meer over 'Wat kan ik wel en wat kan ik niet eten?'
Veilig glutenvrij

Producten met het Crossed Grain keurmerk

Lees meer over 'Producten met het Crossed Grain keurmerk'
Productgroepen

Granen en alternatieven

Lees meer over 'Granen en alternatieven'
Gluten in non-food

Gluten in knutselmaterialen

Lees meer over 'Gluten in knutselmaterialen'

Uitgelicht

Recept van de maand

Vegetarische pastasalade

Lees meer over 'Vegetarische pastasalade'
Veelgestelde vraag

Welke broodbakmachine kan ik het beste kopen?

Lees meer over 'Welke broodbakmachine kan ik het beste kopen?'
Bakworkshop

Wil je ook glutenvrij leren bakken?

Lees meer over 'Wil je ook glutenvrij leren bakken?'
Keukeninrichting

Hoe houd je je keuken glutenvrij?

Lees meer over 'Hoe houd je je keuken glutenvrij?'

Uitgelicht

Op kamp

Goed voorbereid op kamp

Lees meer over 'Goed voorbereid op kamp'
Op de middelbare school

Glutenvrij eten als je naar de middelbare school gaat

Lees meer over 'Glutenvrij eten als je naar de middelbare school gaat'
Glutenvrij als student

Leven met kleine beurs

Lees meer over 'Leven met kleine beurs'
Veelgestelde vraag

Kan ik uit hetzelfde glas drinken van iemand die gluten heeft gegeten?

Lees meer over 'Kan ik uit hetzelfde glas drinken van iemand die gluten heeft gegeten?'