Volg ons

Gluten gevaarlijk?

14 november 2013

Gluten gevaarlijk? Een hype die over twee jaar weer over is. Zo presenteert de wetenschapsbijlage van NRC Handelsblad (9-10 november 2013) de glutengevoeligheid van mensen, die de laatste tijd om zich heen lijkt te slaan. Dat bij een aantal mensen glutenintolerantie (coeliakie) wel degelijk een ernstige autoimmuunziekte is, staat wel in het artikel van Jannetje Koelewijn, maar wie het oppervlakkig leest, krijgt dat niet duidelijk mee. En het commentaar gaat er al volledig aan voorbij.

'Appeltaart, pizza, een croissant op zondagochtend, Frans stokbrood (...). Een droge cracker, een matze, een hostie. Volkoren brood van de bakker om de hoek. Poorie, parathe, foccacia, ficelle. Poffertjes, pannenkoeken, paprikachips. De ham van aan elkaar geplakte restjes vlees, de saus die er overheen gaat. Overal, overal zit gluten in.'
Zo begint Jannetje Koelewijn haar 2-paginalange stuk in de NRC-bijlage 'Wetenschap' van zaterdag 9 november 2013.

'PAS OP! Glutengevaar!' luidt de kop op de voorpagina van het wetenschapskatern. En die boven het commentaar op pagina 2: 'Gluten zijn de ideale vijand van de mens.' Koelewijn gaat uitgebreid in op de boeken die een anti-brood- en anti-tarwe-hype veroorzaakten, 'Broodbuik' ('Wheat Belly') van William Davis en 'De Voedselzandloper' van Kris Verburgh - zonder nog te spreken van de Amerikaanse mdl-arts Kennethe Fine die 'van de gevaren van gluten zijn levenswerk heeft gemaakt', aldus het artikel in NRC-Handelsblad. Een 'levenswerk' als goudmijn, inderdaad.

Later beschrijft Koelewijn wel de reële gevaren van gluten - voor de kleine groep mensen met de autoimmuunziektes coeliakie en/of dermatitis herpetiformes. Ze noemt ook de mogelijkheid van glutenataxie en andere neurologische gevolgen. Bij degenen met 'echte' glutenintolerantie zijn altijd zeer specifieke antistoffen aanwezig en treedt altijd enige mate van dunnedarmbeschadiging op, die ernstiger is naarmate het langer heeft geduurd voordat de ziekte herkend en behandeld is - met een glutenvrij dieet, de enige mogelijkheid. Deze ziekte - waaraan in onze contreien naar schatting 6 tot 10 op de duizend mensen lijden - komt alleen voor bij bepaalde, specifieke genen - HLA-DQ2 of HLA-DQ8 - maar wie die genetische predispositie heeft hoeft niet per se coeliakie te krijgen.

Schrijvend over glutenintolerantie citeert Koelewijn vooraanstaande deskundigen op coeliakie gebied, immunoloog prof. dr. Frits Koning (LUMC) en maag-darm-leverarts prof. dr. Chris Mulder (Vumc). Vooral de laatste krijgt tegenwoordig veel te maken met wat men bij gebrek aan beter maar 'glutensensitiviteit' is gaan noemen: mensen die wel 'last' krijgen van gluten (darmproblemen, met name) maar noch de bijbehorende dunnedarmbeschadigingen, noch de antistoffen vertonen - en vaak ook niet de HLA-DQ2 of DQ8-genen hebben. De artsen staan hier voor een raadsel.

Het probleem is een beetje dat door de enorme toename van 'glutensensitiviteit' enerzijds en de hype anderzijds ook de 'echte' ziekte minder serieus lijkt dan ze is. Toch kunnen de gevolgen - in het bijzonder omdat mineralen en vitaminen niet of onvoldoende door het lichaam worden opgenomen - niet gering zijn en ook Jannetje Koelewijn somt er enkele op: 'Dat kan bloedarmoede en botontkalking veroorzaken, en onvruchtbaarheid bij vrouwen. En heel soms kanker van de witte bloedcellen.' En groeistoornissen bij kinderen, zouden we, naast andere verschijnselen, nog kunnen toevoegen.

Deze laatste aspecten komen niet helemaal uit de verf in het verhaal - en nogmaals, dat ligt bijna nog meer aan de koppen en de presentatie dan aan Koelewijns verhaal zelf. Als gaat ze een beetje snel voorbij aan het feit dat een gezin behoorlijk op z'n kop staat wanneer bijvoorbeeld een kind ineens glutenvrij moet eten - móet, omdat het anders te klein en te mager en te moe blijft, en met bloedarmoede en beschadigde darmen rondloopt.

Lees hier het artikel van maag-darm-leverarts prof. dr. Chris Mulder (Vumc) over glutensensitiviteit.

 

Deel deze pagina

Nederlandse Coeliakie Vereniging

Bezoekadres
Gooimeer 4 - 15
1411 DC Naarden  

Postadres
Postbus 5135
1410 AC Naarden

KVK nummer: 40476944

Volg ons

Voordeel voor leden

  • Welkomstpakket
  • 4x per jaar het Glutenvrij Magazine
  • Toegang tot de hele site
  • Exclusieve kortingen met onze ledenpas
  • en nog veel meer ...

MEER INFORMATIE

Meldpunt foutieve informatie allergenen

Ervaar je onvoldoende of foutieve informatie over allergenen in een product in de horeca of detailhandel dan kun je dat melden bij ons.