Volg ons
Coeliakie en diabetes

Coeliakie en diabetes

Coeliakie komt vaker voor bij mensen met diabetes type 1 dan in de algemene bevolking. Bij gemiddeld 6% (variërend van 0,8 tot 16,4%) wordt coeliakie vastgesteld. In ons land komt dat neer op een paar duizend patiënten met beide aandoeningen. Dat is op zich niet verwonderlijk, aangezien beide aandoeningen auto-immuunziekten zijn en dus te maken hebben met je afweersysteem. 

Coeliakie en diabetes

In 2014 werd door onderzoek van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) verklaard waarom coeliakie en diabetes type 1 vaak samen voorkomen. Onderzoekers ontdekten dat een bepaald enzym in ons lichaam betrokken is bij zowel de afweerreactie tegen gluten, als de afweerreactie tegen de eilandjes van Langerhans die insuline maken. Dit gebeurt vooral als de eilandjes al geprikkeld zijn, bijvoorbeeld door een virusinfectie of ontsteking.

Er is aangetoond dat het samengaan van type 1 diabetes en coeliakie verband houdt met de leeftijd waarop de diabetes zich manifesteert. Patiënten bij wie diabetes voor hun vierde jaar werd vastgesteld, lopen meer kans op coeliakie dan degenen bij wie de diabetes op latere leeftijd werd gediagnosticeerd. Er is overigens geen vaste volgorde: iemand kan eerst diabetes hebben en dan pas coeliakie, of omgekeerd. Maar in de meeste gevallen wordt de diabetes eerst ontdekt.

Diabetes en kinderen

Het samengaan van beide aandoeningen werd veertig jaar geleden voor het eerst opgemerkt bij kinderen. Sindsdien wordt in de kindergeneeskunde het testen van patiëntjes met type 1 diabetes op de eventuele aanwezigheid van coeliakie aanbevolen, hoewel er verschillen bestaan over de vraag hoe frequent deze test op de aanwezigheid van antistoffen tegen weefsel transglutaminase (TG2A) moet worden uitgevoerd: om de vijf jaar of slechts in gevallen waarin het patiëntje kenmerkende verschijnselen van coeliakie vertoont.

Screenen volwassenen

In zowel de Europese richtlijn, als een Nederlands literatuuronderzoek wordt aanbevolen ook volwassen patiënten met type 1 diabetes periodiek te screenen op coeliakie. De aanbeveling in de Nederlandse studie luidt dat elke volwassen patiënt met diabetes type 1 zou moeten worden gescreend op coeliakie door middel van de test op TG2 antistoffen. Bij een negatief resultaat zou de test elke vijf jaar moeten worden herhaald.

Late diagnose

Bij kinderen wordt coeliakie vrij snel ontdekt: 59% van de patiënten die jonger waren dan 18 jaar toen coeliakie werd ontdekt, had minder dan zes maanden klachten.

Bij volwassenen duurde het pad naar de diagnose vaak lang: 48% van de volwassenen bij wie coeliakie werd ontdekt had 5 jaar of langer buikklachten. Volwassenen kunnen veel eerder van hun klachten verlost worden door het bloed van deze patiënten elke vijf jaar op antistoffen van coeliakie te testen. Dat kan meteen meegenomen worden als ze op bezoek komen bij hun internist.

Blijft de sluimerende coeliakie onbehandeld, dan kunnen tekorten ontstaan aan belangrijke voedingsstoffen. Zo kan een tekort aan calcium leiden tot broze botten die eerder breken. Door glutenvrij te eten zullen de darmen weer herstellen en kunnen belangrijke vitamines en mineralen weer uit de voeding worden opgenomen. Op die manier vermindert de kans op botbreuken en andere complicaties. Het is voor veel patiënten een verademing als hun klachten verdwijnen door een glutenvrij dieet en ze opeens weer meer energie krijgen.

Dieet

Als je coeliakie en type 1 diabetes hebt, is het erg belangrijk om begeleiding te krijgen van een gespecialiseerd dietist. Je bloedglucose kan veranderen als je begint aan het glutenvrije dieet. Dit komt omdat de darmmucosa herstelt, waardoor je darmen beter voedingsstoffen, waaronder koolhydraten, gaan opnemen. Je zal een nieuwe balans moeten vinden en wellicht de hoeveelheid insuline moeten aanpassen.

Lees meer


Bronnen

Calculator voedingswaarde

Reken zelf de voedingswaarden van je zelfgemaakte producten met de NCV-voedingswaardencalculator!

Wat krijg je bij de NCV?

Voorlichting, contact met anderen, telefonisch spreekuur diëtist, kortingen en nog veel meer...

Coeliakie en gerelateerde aandoeningen

Coeliakie komt nogal eens voor in relatie met andere auto-immuunziekten - Lees verder

Deel deze pagina

Nederlandse Coeliakie Vereniging

Bezoekadres
Gooimeer 4 - 15
1411 DC Naarden
035-6954002

Volg ons

Postadres
Postbus 5135
1410 AC Naarden

KVK nummer: 40476944