Volg ons
Hoe weet ik of ergens gluten in zit?

Hoe weet ik of ergens gluten in zit?

Op etiketten, menukaarten en bordjes met toelichting hoort te staan waar gluten in zitten en waarin niet. Maar in de praktijk is het vaak niet zo overzichtelijk. Daarom zetten we de belangrijkste regels en praktijken op een rij. 

Wie moeten mij informeren over gluten?

Alle makers en verkopers van voedingsmiddelen, halffabricaten en eindproducten zijn volgens de wet verplicht om het publiek te informeren over de aanwezigheid van gluten. Vroeger kreeg die verantwoordelijkheid alleen vorm op een verpakking met een etiket.

Maar niet al het voedsel dat wordt verkocht, is voorzien is van een verpakking met etiket. Daarom is de wet in 2014 veranderd. Sindsdien heeft een levensmiddelenfabriek of supermarkt dezelfde verantwoordelijkheid als de slager en groenteboer die verse gerechten verkopen, de kok in het eetcafé en de foodtruckhouder op het festival.

Wat moeten deze producenten mij vertellen over gluten?

Er zijn veertien voedselallergenen die producenten moeten kennen en waarover ze je moeten informeren. Hierbij horen de glutenbevattende granen: tarwe, rogge, gerst, spelt, khorassan tarwe. Ook haver valt hieronder, hoewel dat zelf geen gluten bevat, wordt het vaak verwerkt in een omgeving waar ook granen met gluten worden verwerkt. Doorgaans staan de ingrediënten bij elkaar op het etiket in wat met een mooi woord de ‘ingrediëntendeclaratie’ heet. 

Dit klinkt overzichtelijk. Er zijn echter twee factoren die het ingewikkeld maken zoals hierna zal blijken. De producenten zijn niet verplicht om melding te maken van ‘sporen van gluten’. De andere complicatie is dat niet alle producenten even deskundig zijn als het gaat om de bereiding van glutenvrij eten.

Hoe lees ik op een etiket of er gluten inzit?

Als de producent zijn werk goed heeft gedaan, staan de ingrediënten duidelijk bij de ingrediëntendeclaratie. De allergenen moeten worden vermeld in een afwijkend lettertype tussen de andere ingrediënten, bijvoorbeeld dikgedrukt, met hoofdletters of met een icoon.

Deze ingrediëntendeclaratie is de enige mededeling die er toe doet. Staat er ‘glutenvrij’ in grote letters voor op het potje, dan is dat nog geen garantie, zo leert de ervaring. Controleer de ingrediënten om jezelf ervan te overtuigen dat er echt geen gluten in zit. Wees ook waakzaam als er ‘Vernieuwd’ op het product staat, de samenstelling is dan veranderd en er kan gluten zijn toegevoegd. Bekijk onze factsheet Hoe lees ik een etiket? (eerst even inloggen).

Wat zegt een etiket over sporen van gluten?

Sporen van gluten zijn het gevolg van een werkwijze. Als van nature glutenvrije ingrediënten tijdens verwerking, opslag, productie, verpakking of distributie in aanraking komen met producten die gluten bevatten, kunnen er sporen achterblijven. Deze besmetting kan plaatsvinden in een megabakkerij, in een keuken van de groenteboer die versmaaltijden aanbiedt, in het restaurant, maar ook in een vitrine waar gerechten en voedselwaren naast elkaar worden uitgestald. Het gebeurt natuurlijk onbedoeld maar voor mensen die echt glutenvrij moeten eten, kunnen de consequenties akelig zijn.

Soms zie je op een etiket staan ‘kan sporen van gluten bevatten’. De producent is zich dan bewust van het gevaar van sporen van gluten. Maar helaas is deze vermelding niet verplicht. Wil je het risico op sporen van gluten uitsluiten dan kun je het beste producten gebruiken met de claim 'glutenvrij', liefst aangevuld met het glutenvrije logo.

Wat betekent ‘Deze gerechten kunnen allergenen bevatten’?

Deze mededeling kun je tegenkomen op een menukaart, op een bordje in de winkel of bij een voedselstalletje. Hiermee zegt de voedselproducent in feite, ik weet onvoldoende van allergenen en glutenvrij eten om te kunnen garanderen dat er geen gluten of sporen van gluten in mijn eten zitten.

Deze mededeling is het resultaat van de nieuwe wet van 2014 die alle verkopers van vers of zelf klaargemaakt eten verplicht hun klanten te informeren over allergenen en dus ook gluten. Als deze ondernemers een speciale cursus hebben gevolgd, mogen zij zelf bepalen hoe zij hun klanten informeren. Hebben zij die cursus niet gedaan dan zijn zij verplicht om deze waarschuwing op te nemen die aangeeft dat ze te weinig kennis hebben op dit gebied.

Wat doe ik als verkeerde informatie tegenkom?

Mocht je een voorbeeld tegenkomen waarbij je geen, onvoldoende of foutieve informatie krijgt dan vragen wij je om dat te melden via ons meldpunt. Met het ministerie van VWS hebben wij de afspraak gemaakt dat we informatie over mogelijke problemen in de praktijk zullen verzamelen.

Hoe leer ik om de risico's op gluten zelf te beoordelen?

Hoe meer je van glutenvrij eten en glutenvrij bereiden afweet, hoe beter je zelf kunt onderzoeken en beoordelen wat de risico's zijn. Daarmee vergroot je je vrijheid. Gebruik hiervoor ons uitgebreide overzicht van riskante en veilige etenswaren en dranken. Hier vind je meer over:

  • Producten die zeker niet glutenvrij zijn
  • Producten die gluten kunnen bevatten maar niet per sé
  • Gluten in zetmeet en gemodificeerd zetmeel
  • Gluten in bier en andere alcoholhoudende dranken


Meer informatie 

Samen lunchen met de kerst?

Samen lunchen met de kerst?

Op 15 december kan je als lid uitgebreid lunchen met je familie, je partner of je vrienden. Kom je ook?

Raadpleeg ons uitgebreide productoverzicht.

Wat is glutenvrij en wat is riskant?

Deel deze pagina

Nederlandse Coeliakie Vereniging

Bezoekadres
Gooimeer 4 - 15
1411 DC Naarden  

Postadres
Postbus 5135
1410 AC Naarden

KVK nummer: 40476944

Volg ons

Voordeel voor leden

  • Welkomstpakket
  • 4x per jaar het Glutenvrij Magazine
  • Toegang tot de hele site
  • Exclusieve kortingen met onze ledenpas
  • en nog veel meer ...

MEER INFORMATIE

Meldpunt foutieve informatie allergenen

Ervaar je onvoldoende of foutieve informatie over allergenen in een product in de horeca of detailhandel dan kun je dat melden bij ons.