Volg ons

Gerelateerde aandoeningen

Coeliakie is een auto-immuunziekte. Dat betekent dat het lichaam antistoffen maakt tegen eigen weefsels. Coeliakie komt nogal eens voor in relatie met andere auto-immuunziekten, zoals diabetes type 1 en schildklierafwijkingen. Alhoewel geen auto-immuunziekte, komt ook lactose-intolerantie geregeld voor bij mensen met coeliakie. Dat geldt ook voor botontkalking. Verder is coeliakie is een veelvoorkomende aandoening bij mensen met het syndroom van Down, het syndroom van Turner en het syndroom van Williams.

Lactose-intolerantie

Lactose is een melksuiker. Het komt veel voor in melkproducten (koe, geit, schaap, paard). Bij een lactose-intolerantie kunnen klachten als misselijkheid, opgezet gevoel, buikklachten en diarree optreden. Mensen met coeliakie die tevens een lactose-intolerantie hebben moeten naast een glutenvrij dieet ook (tijdelijk) een lactosebeperkt dieet volgen. Wanneer de darmwand zich hersteld heeft op een glutenvrij dieet, kan voorzichtig worden begonnen met de introductie van melkproducten.

Denkt u melkproducten niet te kunnen verdragen, bespreek dit dan met uw specialist en diëtist. Door het weglaten van melkproducten uit uw voeding, laat u ook een belangrijke bron van calcium en vitamines B weg. Overleg met uw diëtist hoe u dit het beste kunt vervangen zonder het risico op tekorten.

Vermelding op het etiket
Bij kaas, boter, room en yoghurt  hoeft er niet op het etiket vermeld te worden dat deze melk bevatten. Hieronder ziet u een aantal benamingen die u op een etiket zou kunnen tegenkomen:

  • lactose (melksuiker)
  • droge melkbestanddelen
  • gehydrolyseerd melk
  • melkeiwit
  • melkpoeder
  • melkderivaat

 

Botontkalking

Botten hebben kalk (calcium) nodig om sterk te blijven. Bij botontkalking (osteoporose) worden de botten brozer. Hierdoor is de kans dat ze breken groter. Voor goede botten is voeding met voldoende vitamine D en calcium belangrijk. Daarnaast ook lichaamsbeweging en minimaal een kwartier per dag blootstelling aan zonlicht. Osteoporose kan een complicatie zijn van onbehandelde coeliakie. De door gluten beschadigde darmwand neemt calcium en vitamine D minder goed op.

Syndromen waarbij coeliakie veel voorkomt

Syndroom van Williams

Het syndroom van Williams is een zeldzame genetische aandoening. In Nederland worden per jaar ongeveer 15 kinderen met dit syndroom geboren. De oorzaak is het ontbreken van een stukje van chromosoom 7. Via genetisch onderzoek is te achterhalen of hier sprake van is. Belangrijke kenmerken van het syndroom zijn een lichte tot ernstige verstandelijke handicap, een karakteristiek gezicht, hartafwijkingen en een opvallend vriendelijk karakter.

Syndroom van Turner

Het syndroom van Turner is een zeldzame genetische aandoening waarbij één van de twee vrouwelijke chromosomen geheel of gedeeltelijk ontbreekt. Via chromosoomonderzoek is te achterhalen of hier sprake van is. Het syndroom komt alleen voor bij meisjes/vrouwen. De kenmerken die bij dit syndroom horen zijn vertraagde groei op kinderleeftijd, niet op gang komen van borstontwikkeling en menstruatie, aangeboren hartklepafwijking en afwijkingen aan de grote lichaamsslagader en nieren.

Syndroom van Down

Het syndroom van Down is een aangeboren afwijking waarbij het chromosoom 21 in drievoud aanwezig (in plaats van in tweevoud). Belangrijke kenmerken die bij dit syndroom horen zijn een verstandelijke handicap, een karakteristiek gezicht (kleine mond en grootlijkende tong, scheefstaande amandelvormige ogen) en hartafwijkingen.
In de algemene Europese bevolking komt coeliakie voor bij 1-2% van de mensen. Onder mensen met het Syndroom van Down is de prevalentie een stuk hoger, namelijk tussen de 2,6 en 12,2%. 

Aan coeliakie verwante auto-immuunziekten

Diabetes Mellitus type 1

Bij Diabetes Mellitus type 1 (suikerziekte) kan het lichaam de bloedsuikerspiegel niet meer goed houden. Normaal regelt het lichaam deze spiegel heel precies. Dat gebeurt met het hormoon insuline. Mensen met diabetes type 1 maken geen insuline meer aan. De bloedspiegel kan dus niet goed gehouden worden: het bloedsuiker loopt veel te hoog op. Hierdoor kan het lichaam niet goed functioneren. Ook is veel suiker in het bloed ongezond. Daarom is het belangrijk om diabetes zo snel mogelijk en goed te behandelen.

Patiënten met de diagnose type 1 diabetes mellitus (T1DM) hebben volgens een nieuwe Italiaanse studie (2016) in 4 tot 11,5 procent van de gevallen kans op coeliakie. Om die reden wordt een standaard screening op coeliakie aanbevolen. Lees hier meer over het onderzoek.

Tijdens de Nederlandse Coeliakie Dag 2017 heeft Internist-endocrinoloog Suat Simsek een presentatie gegeven over Diabetes Mellitus type 1 en Coeliakie. Deze is voor leden te downloaden in het kenniscentrum.

Ziekte van Hashimoto

De ziekte van Hashimoto is een auto-immuunziekte waarbij het lichaam antistoffen maakt tegen de schildklier. Deze raakt hierdoor ontstoken. Een gevolg hiervan is een tekort aan schildklierhormonen. Dit tekort wordt ook wel hypothyreoïdie genoemd. De stofwisseling is hierdoor vertraagd wat leidt tot algemene ‘vage’ klachten als het snel koud hebben, aankomen, sloom voelen, last hebben van verstopping of vermoeidheid.

Ziekte van Addison

De ziekte van Addison is een zeldzame auto-immuunziekte. Slechts 5 op de 100.000 mensen heeft het. Bij de ziekte van Addison maakt het lichaam antistoffen aan tegen het klierweefsel van de bijnierschors. Deze maakt hierdoor niet meer genoeg hormonen als cortisol en aldosteron aan. Deze hormonen zorgen voor de waterhuishouding en helpen het lichaam te reageren op stress.

Reumatoide artritis

Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte waarbij het lichaam antistoffen maakt tegen het weefsel aan de binnenkant van het gewricht. De antistoffen veroorzaken een ontsteking die de gewrichten kan beschadigen. Het kraakbeen en bot in de gewrichten beschadigt. Ook pezen en slijmbeurzen die in buurt van de ontstoken gewrichten zitten, kunnen ontstoken raken. Meestal begint de ziekte bij de vingers en tenen.

Lupus Erythematodes

Lupus Erythematodes is een auto-immuunziekte waarbij het lichaam antistoffen maakt tegen bestanddelen van de eigen celkernen. Lupus kan zich beperken tot de huid maar er kunnen ook verschillende interne organen zijn aangedaan.

Scleroderma

Scleroderma is een zeldzame auto-immuunziekte waarbij het lichaam antistoffen maakt tegen het eigen bindweefsel. Bindweefsel komt overal in het lichaam voor. Het zorgt voor stevigheid en verbindt lichaamsdelen met elkaar. Bij Scleroderma verdroogt en verhard het bindweefsel. Dit komt vaak voor bij de huid, maar ook interne organen kunnen aangetast worden.

Syndroom van Sjögren

Het syndroom van Sjögren is een auto-immuunziekte die zich niet beperkt tot één orgaan. Het lichaam maakt antistoffen tegen vochtafscheidende klieren, zoals de speekselklieren en traanklieren. De ziekte uit zich onder andere door droge ogen en mond. Ook meer algemene klachten zoals vermoeidheid en gewrichtspijn komen voor.

Alopecia Areata

Bij Alopecia Areata is er sprake van een ontstekingsreactie rond de haarwortels. Door deze ontsteking kunnen haarwortels niet goed functioneren. Ze produceren misvormde haren of helemaal geen haren. Hierdoor ontstaat pleksgewijze kaalheid. De haarwortels zelf gaan niet verloren. Zodra de ontstekingsreactie verdwijnt kan de haargroei terugkeren. Hoewel Alopecia Areata weleens een auto-immuunziekte wordt genoemd, is dit nog niet wetenschappelijk bewezen.

Fenomeen van Raynaud

Bij het fenomeen van Raynaud stroomt er aanvalsgewijs kortdurend minder of geen bloed naar de bloedvaten van de vingers of tenen. Die kunnen hierdoor pijn gaan doen. Dit komt doordat spiertjes in de wand van het bloedvat plotseling samentrekken (bijvoorbeeld door kou of spanning). Door deze krampen wordt het bloedvat te smal en kan het bloed er niet goed meer door stromen. Als de klachten het gevolg zijn van een onderliggend probleem spreekt men van het fenomeen van Raynaud/secundaire Raynaud; is er geen andere oorzaak voor te vinden dan noemt men het de ziekte van Raynaud/primaire Raynaud.

Laatst bijgewerkt op 19 juni 2017

 

Leestip!

Leestip!

NCV werkt iedere 4 jaar met een meerjarenplan. Meer weten over de ambitie en de plannen van 2015-2018?

Lees hier

Deel deze pagina

Nederlandse Coeliakie Vereniging

Bezoekadres
Gooimeer 4 - 15
1411 DC Naarden  

Postadres
Postbus 5135
1410 AC Naarden

KVK nummer: 40476944

Volg ons

Voordeel voor leden

  • Welkomstpakket
  • 4x per jaar het Glutenvrij Magazine
  • Toegang tot de hele site
  • Exclusieve kortingen met onze ledenpas
  • en nog veel meer ...

MEER INFORMATIE

Meldpunt foutieve informatie allergenen

Ervaar je onvoldoende of foutieve informatie over allergenen in een product in de horeca of detailhandel dan kun je dat melden bij ons.