Volg ons

Coeliakie en erfelijkheid


Is coeliakie erfelijk? Ja en nee. De aanleg voor coeliakie is erfelijk, de ziekte zelf niet.

Er is bij coeliakie sprake van een genetische component. De meest bekende genetische component van coeliakie zijn de genotypen HLA-DQ2 en HLA-DQ8. Alle, of nagenoeg alle, coeliakiepatiënten zijn drager van het HLA-DQ2 of HLA-DQ8 gen. HLA staat voor humaan leukocytenantigeen en deze genen spelen een belangrijke rol in het lichaam bij het regelen van de afweer.

Bijna 95 procent van de coeliakiepatiënten is positief voor HLA-DQ2, en vrijwel alle overige patiënten voor HLA-DQ8. Het zijn vooral uitsluitingscriteria: als je géén drager bent van een van deze genotypen, dan is de kans dat je coeliakie hebt of kunt ontwikkelen nagenoeg 0. Het testen op deze HLA-typeringen is dus voor het stellen van de diagnose van weinig waarde. Immers, ruim 40% van de Nederlanders is drager van een van beide antigenen. Maar het is wel handig om te weten dat als dit gen bij jou afwezig is, dat de kans op coeliakie onwaarschijnlijk is.

Er zijn nog tientallen andere genen die allemaal een klein rolletje spelen bij de kans op coeliakie. De overerving van de ziekte verloopt dus erg ingewikkeld en het is dan ook niet goed te voorspellen of een familielid coeliakie krijgt. Eén op de tien gezinsleden (ouders, broers, zusters) van mensen met coeliakie heeft zelf ook coeliakie, veel meer dan in de algemene bevolking. Daarom wordt geadviseerd om ook bij eerstegraadsfamilieleden van iemand met nieuw vastgestelde coeliakie bloedonderzoek te doen naar coeliakie.

Samengevat:

  • Ongeveer 40% van de Nederlandse bevolking heeft de erfelijke aanleg om coeliakie te krijgen. Zolang er geen uitlokkende factoren aanwezig zijn, ontstaat er echter geen coeliakie.
  • Zonder HLA-DQ2 of -DQ8 kan coeliakie (nagenoeg) worden uitgesloten.
  • Mét HLA-DQ2 of -DQ8 staat nog allesbehalve vast dat iemand de ziekte inderdaad heeft.
  • Het advies is daarom om de HLA-DQ-typering uitsluitend te gebruiken om coeliakie uit te sluiten, niet om de ziekte vast te stellen. Dit is bijvoorbeeld ook handig bij het diagnosticeren van familieleden van patiënten met coeliakie. Hier kan je beginnen met het vaststellen van de HLA-DQ typering. Bij afwezigheid van HLA-DQ2 en -DQ8 kan verder serologisch testen achterwege blijven.

Leestip!

NCV participeert in het Celiac Disease Consortium. Inmiddels is meer dan 10 jaar kennis en onderzoekskracht bij elkaar gebracht. De resultaten hiervan zijn te lezen in een prachtig overzichtsboekje
"Tien jaar Patiëntgericht Onderzoek in Vogelvlucht".

Deel deze pagina

Nederlandse Coeliakie Vereniging

Bezoekadres
Gooimeer 4 - 15
1411 DC Naarden  

Postadres
Postbus 5135
1410 AC Naarden

KVK nummer: 40476944

Volg ons

Voordeel voor leden

  • Welkomstpakket
  • 4x per jaar het Glutenvrij Magazine
  • Toegang tot de hele site
  • Exclusieve kortingen met onze ledenpas
  • en nog veel meer ...

MEER INFORMATIE

Meldpunt foutieve informatie allergenen

Ervaar je onvoldoende of foutieve informatie over allergenen in een product in de horeca of detailhandel dan kun je dat melden bij ons.